محمد رضا واليزاده معجزى
491
تاريخ لرستان ( روزگار قاجار ) ( فارسى )
نوبران قرارگاه اردو مىشود سالار الدوله با صوابديد مشاورين و اركان ستاد فرماندهى خود قريه نوبران را براى قرارگاه اردو معين كرد و براى اينكه شبها تنها نباشد با دختر زيبايى از ساكنين قراء اطراف همدان ازدواج كرد و آنگاه به فكر انتخاب مسئول پيش جنگى افتاد و چون داود خان براى اين كار خيلى تلاش مىكرد و بالاخره قرعه فال بنام او اصابت كرد و به اتفاق سواران كلهر بهطرف ساوه حركت كرد . بعضى تعداد سواران داود خان كلهر را تا پنج هزار نفر نوشتهاند و لكن اين رقم خيلى اغراقآميز به نظر مىرسد . وصول خبر شكست اردوى محمد على ميرزا اين مطلب را فراموش نكنيم كه در بين راه خبر شكست سپاه ارشد الدوله و فرار محمد على شاه سالار الدوله را سخت به وحشت انداخت براى اينكه با اين ترتيب همه قواى دولت متوجه وضع او مىشد و او مخصوصا از يفرم ارمنى واهمه داشت . داود خان تقاضاى كمك كرد داود خان بعد از ورود به ساوه و استخبار از نيروى دفاعى دولت ، نامهاى به سالار الدوله نوشت مبنى بر اينكه قواى اعزامى دولت خيلى زورمند و مجهز است و مرا به تنهايى ياراى مقابله با آنها نيست و اگر عده كافى به كمك نيايد حتما شكست خواهم خورد . در اين نامه و عذر داود خان و اظهار عجز از جنگيدن با نيروى اعزامى دولت رازى بوده كه بعدا كشف گرديد بدينمعنى كه عموم لرستانىهايى كه در جنگ ساوه شركت داشتهاند و هنوز هم عدهاى از آنان در قيد حيات مىباشند ، متفقالقول عقيده دارند كه داود خان مبلغ متنابهى على اختلاف الروايات از « دويست هزار تا هفتاد هزار تومان » از سرداران اردوى اعزامى دولت رشوه گرفته تا خود را شكست دهد و عدهاى مىگويند ليره تقلبى بوده . حال اين اتهامها صددرصد صحت داشته باشد معلوم نيست و اگر داود خان با آن همه ثروت و مكنت مبادرت به همچو عمل ننگينى كرده باشد سزاوار هر ناسزايى است . اعزام نيروى كمكى سالار الدوله بعد از قرائت نامه داود خان هيچكس را بهتر و مناسبتر از سواران برومند لرستان